•  
 


Rozwój społeczeństw


Pomimo tych wspólnych zadań i celów, społeczeń­stwa, zarówno w przeszłości, jak i obecnie, wy­kazują się niemal nieograniczoną różnorodnością struktur i organizacji. Wszystkie społeczeństwa w ciągu swego istnienia podlegają różnym zmia­nom, najczęściej spotykaną jest wzrost liczby członków i odpowiadający mu rozrost rozmaitych

struktur i instytucji społecznych. Najstarsze społe­czeństwa kultur zbieracko-łowieckich tworzyły małe grupy ludzi posiadających na własność tylko kilka niezbędnych przedmiotów. Ludy koczowni­cze również łączyły się w niewielkie grupki i ich członkowie, podobnie jak zbieracze, nie posiadali dużego majątku.

Sytuacja ta zmieniła się dopiero wraz z pojawia­niem się rolnictwa osiadłego i nadwyżek żywności. Dzięki dodatkowej żywności zaczęły powstawać miasta, rosła liczba ludności, a społeczeństwo po­dzieliło się na kilka warstw, nastąpiła specjaliza­cja. Największa część ludzi wciąż trudniła się pro­dukcją żywności, ale pojawili się też pierwsi kupcy, żołnierze, kapłani i władcy. Taka organizacja spo­łeczeństwa wymagała już umiejętności zapisywa­nia informacji - wymyślono więc pismo. Dzięki pismu można było spisać prawo w kodeksy, pro­wadzić księgi handlowe i podatkowe, pojawiła się też klasa urzędników wojskowych i cywilnych.

Czasami takie społeczeństwa budowały wielkie i trwałe imperia. Po wielu latach panowania feu-dalizmu w zachodniej Europie pojawiła się klasa bogatych kupców i bankierów, czyli mieszczań­stwo, które przekształciło się potem w burżuazję, zwaną dziś częściej klasą średnią. To właśnie ci ludzie stworzyli nowożytną naukę, nowe techno­logie, przemysł i doprowadzili do powstania nowo­czesnych państw narodowych, tworząc jednocze­śnie system demokracji parlamentarnej.